Batı, Türklerin farkına ilk defa 1071 Malazgirt Savaşı’ndan sonra vardı. Çünkü Türkler bu savaştan on yıl sonra Marmara kıyılarına ulaştı ve İznik’i başkent yaparak Türkiye Devleti’ni kurdu.  Avrupa’nın en büyük devleti Bizans’ın, Türklerin eline geçmesi zaman meselesi idi. Bu durum Avrupa’yı dehşet içinde bıraktı. Çünkü Avrupalılar, Bizans’tan sonra sıranın kendilerine geleceğini, tek başına bir Avrupa devletinin Türklerin Avrupa’ya çıkmasını engelleyemiyeceğini biliyorlardı.  Batı, Türkleri tehdit olarak algıladı. Bu nedenle bütün Avrupa biraraya gelerek, Türklerin bir Avrupa devleti olmasını engellemek, Anadolu, Suriye ve Filistin’den atmak için güçlerini birleştirdi. Türkler üzerine yapılacak bu seferlere  ‘’Haçlı Seferleri’’ adı verildi.

Haçlı Seferleri

 

Haçlı Seferleri’nin birinci sebebi, Türkiye’nin bir Avrupa devleti olmasını önlemekti. İkinci sebeb ise, Avrupa’nın o yıllarda İslam dünyasına göre fâkirliği ve her alanda geri kalmışlığı idi.

 Kasım 1095’de Fransa’nın Clermont şehrinde toplanan kilise ve devlet adamları kurultayında Papa II. Urban; ’’Türkler Küçük Asya’dan(Anadolu), Kudüs’ten atılmalıdır!  Tanrı Haçlı Seferi istiyor!’’ diyerek kararını açıkladı. Papanın teşviki ile Kudüs’ü Müslümanlar’dan alıp Cennet’e kavuşmak ve zengin Doğu ülkelerini yağmalamak üzere, fanatik ve cahil Hıristiyan kitleleri 1096 yılının başlarında yollara düştü. Sultan Kılıç-Arslan 1096 eylülünde  İznik’i almak için  gelen yüzbin kişilik bu ilk sefil kafileyi darmadağın etti. Fakat bu sürünün arkasından Avrupa’nın en ünlü komutan ve şövelyelerinden oluşan altıyüzbin kişilik bir ordu geliyordu. 1097 mayısında Haçlılar Türkiye’nin başkenti İznik’i kuşattı.       

Bu ordunun başında Gottfried von Baillon vardı. Türkler ve Haçlılar arasında İznik kalesi önünde geçen savaşta her iki tarafta ağır kayıplar verdi. Sultan Kılıç-Arslan  kendi ordusundan sayıca kat kat üstün olan düşman ordusu   karşısında geri çekildi.  Sultan Kılıç-Arslan, Haziran 1097’de  Eskişehir yakınlarında   Haçlıları yeniden karşıladı.  Haçlılara ağır kayıplar verdiren  Sultan Kılıç-Arslan düşmanını imhâ edemeyeceğini  anlayınca yeniden geri çekildi. Bundan sonra Türklerle Haçlılar arasında Anadolu’da amansız bir gerilla harbi başladı. Bu şekilde yapılan savaşlarla Haçlı Ordusu Anadolu’yu terkedip Antakya’yı kuşattıkları vakit sayıları yüzbine inmişti. Sultan Kılıç-Arslan Anadolu’da gerilla savaşı ile yarım milyon Haçlı’yı yok etmiş, bu arada Bizans’la da savaşmasına rağmen Türk Devleti’nin yıkılmasını önlemişti.

 

Haçlılar, ekim 1097’de Antakya’yı kuşattı. Antakya, Türkiye Devleti’ne değil, Büyük Türk Hakanlığı’na bağlı idi ve kale kumandanı Yağıbasan Bey’di. 7 aydan fazla süren kuşatmada Antakya önündeki  Haçlıların öldürdükleri Türkleri yediklerini, vahşi ve barbar bir sürü olduklarını kendi tarih yazarlarından da öğreniyoruz. Haziran 1098’de kaledeki bir Ermeni’nin yardımı ile şehir Haçlıların eline geçti. Haçlılar Antakya’da kudurmuşçasına katliam yaptılar. Antakya’dan sonra Maara şehrinde aynı vahşet tekrarlandı. Batılı Haçlı sürüleri tarihe ‘’ Antakya ve Maara Yamyamları ‘’ olarak geçti.

Haçlılar yola çıktıktan 3 yıl sonra, Temmuz 1099’da Kudüs’ü ele geçirdiler ve Müslüman-Yahudi 70.000 insanı katlettiler. Türklere barbar diyen batılılar; Kudüs’te camilere sığınmış kadın ve çocukları keserek,  kanlarını dereler gibi akıtan,  bu zaferlerini(!) övünerek Papa’ya yazan Gottfried von  Baillon’un’u hâlâ bir kahraman görüyor. Eli kılıçlı  heykeli   Brüksel’de Kral Meydanı’nda dikili duruyor. 

 Haçlılar, Kudüs ve  Doğu  Akdeniz kıyı şehirlerinde krallıklar kurdular. Türkler iki asır boyunca Avrupalıları buradan çıkarmağa ve Anadolu’ yu Türk yönetiminde birleştirmeye çalıştı. 1101 yılında Haçlı orduları Anadolu’ya girdi. Merzifon  ve Konya Ereğlisi’nde bu ordular Sultan Kılıç-Arslan ve Danişmendliler tarafından   imhâ edildi.  

2. Haçlı Seferi’ne Almanya imparatoru III. Conrad ve Fransa Kralı VII. Lois katıldı. Sultan Mes’ut Ekim 1147’de Eskişehir yakınlarında Konrad’ın Haçlı  kuvvetlerini imha etti. İmparator canını zor kurtardı.  Conrad Fransa  kralı  Lois’in 150.000 kişilik ordusu ile birleşse de Türkler Haçlıları Toroslar’a çekerek ağır kayıplar verdirdi. Kalan Haçlılar Antalya’dan gemilere binerek Suriye’ye geçti.

 Selahaddin Eyyübi’nin 1198’de Kudüs’ü fethetmesi üzerine  3.Haçlı Seferi’ne Almanya imparatoru Friedrich Barborossa, İngiltere kralı Arslan Yürekli Rişar  ve Fransız kralı Philippe-Auguste  katıldı. Almanya İmparatoru Konya’yı kuşattı ise de alamadı.Büyük kayıplar veren Barborossa Göksu nehrini geçerken öldü.

1095 yılında başlayıp 1272 yılına kadar süren  8 Haçlı Seferi  yapıldı ise de birincisi hariç diğerleri başarılı olamadı. 4.Haçlı Seferinde Haçlılar Ortodoks Konstantinopel’i(İstanbul) işgal edip, şehri yağmaladılar.Kendi dindaşlarını öldürdüler. Kıymetli eserleri çalıp Avrupa’ya getirdiler. Burada 1204’den 1261’e kadar süren bir latin krallığı kurdular. 

 

Haçlı Seferleri daha sonraki yüzyıllarda İslam dünyasının kılıcı ve kalkanı olan Osmanlı İmparatorluğu’na karşı sayısız defa düzenlendi.        

 

Haçlı Seferleri’nin sonuçları:

Haçlılar Türkleri Anadolu’dan atamadılar. İslam’ın ilerlemesini durduramadılar.

Türkler vatanlarını büyük bir cesaret ve imanla savundular. Birbirinden kahraman Selçuklu Sultanları kalabalık Haçlı sürüleri karşısında ümit ve azimlerini kaybetmediler. Vatanı kurtarmak için insan üstü bir gayretle çalıştılar.  Sultan 1.Kılıç-Arslan,  Sultan Mes’ut, Sultan 2.Kılıç-Arslan en zor şartlar altında dahi bir an tereddüte düşmedi.                                                                        

Daha 20 yaşlarında olan Sultan Kılıç-Arslan, Eskişehir’de yarım milyon Haçlıyı birarada görünce dehşet içinde kalan kumandanlarına şöyle demişti; ‘’Gördüğünüz gibi göz alabildiğine dağlar, tepeler, ovalar, vadiler, düşman sürüleriyle dolmuş. Fakat ordumuzu bu sürünün elinden kurtaracağız. Sözlerimi iyi dinler ve bana inanırsanız, yurdumuzu da kurtarırız.’’ İşte bu büyük  irade kuvveti ve iman vatanı kurtarmıştır.

 

2)Türklerin Anadolu’da Haçlıları durdurması veya engellemesi İslam dünyasını kurtarmıştır. Türkler, Anadolu’da Haçlıları karşılayıp yokederek Kudüs ve civarındaki kaleleri ve Doğu Akdeniz kıyısını ele geçiren Haçlıların yardım almasını, ilerlemesini engelledi ve onların  sonlarını hazırladı. Türkler böylece İslam Dünyası’nı Haçlılara karşı göğüslerini siper ederek korudular. Doğu Akdeniz sahil şeridindeki  Haçlı krallıkları da iki yüz yıllık yerleşmeden sonra köklerinden koparıldı. Haçlı Seferleri tarihin akışını durdursa da, Türklerin  1453’de İstanbul’u fethetmesini engelleyememiştir.  14. yüzyıldan itibaren Balkanlara yerleşen Türkler Orta Avrupaya ulaşmış ve 1529’da Viyana’yı kuşatmışlardır. 

   

3) Türkleri tehdit olarak gören Katolik kilisesinin başı Papanın önayak olduğu Haçlı Seferleri ile bütün dünyada olumsuz bir Türk imajının yaratılması başlatılmıştır. Ünlü Hıristiyan ressamlar, bu amaçla yüzlerce eser yapmışlardır. Kitaplar yazılmıştır.Bütün dünyada bugüne kadar gelen olumsuz Türk imajının temeli Haçlı Seferleri sırasında atılmıştır.

4)Haçlı Seferlerinin uzun yıllar sürmesi ve Haçlıların Kudüs’ü ele geçirmelerindeki en büyük neden, İslam dünyasındaki bölünmüşlüktür. Hanedan üyelerinin taht için yaptıkları mücadeleler Selçukluları ve diğer İslam devletlerini Haçlılar karşısında zayıflatmıştır. İslam dünyasındaki monarşi ile yönetilen toplumlarda  iktidar gücü  bir kişi üzerinde toplanmakta, bu kişinin ölümünden sonra iç savaş başlamaktadır. Batıda ise kralın yetkileri başka kurumlar eliyle denetlenmektedir. Dün olduğu gibi, günümüzde deki İslam toplumlarında da bu sakatlık devam emektedir. Demokratik parlamenter sistemle yönetilen tek İslam toplumu olan Türkiye’de  bile, seçimlerde tek başına iktidara gelen  parti, iktidarı denetleyecek anayasal kurumlarla çatışmakta, iktidar gücünü tek elde toplamak istemektedir. 

      

5) Haçlı Seferleri döneminde İslam Dünyası, yeryüzünün en gelişmiş medeniyetini temsil etmekte idi. Batılılar Haçlı Seferleri sırasında  tıp, astronomi, kimya, coğrafya, matematik, mimarı alanlarındaki bilgilerini İslam dünyasından öğrenmişler, taklit etmişler, sonra onları aşmışlardır.  ( Avrupalıların İslam dünyasından öğrendikleri konusunda geniş bilgi için:  Dr. Sigrid Hunke ‘’Avrupa’nın Üzerine Doğan İslam Güneşi’’ bu değerli eserin  Almanca orjinal adı, ‘’Allahs Sonne über dem Abendsland ‘’ ve Haydar Bammat’ın ‘’İslamiyet’in Manevi ve kültürel değerleri ‘’ isimli eserleri mutlaka okunmalı.)

 

6) Aralık 1917’de  Kudüs’e giren İngiliz kumandanı Generel Allanby’in ‘’Haçlı Seferleri şimdi bitmiştir ‘’ sözü İslam dünyasının yüzyıllar boyu  her yandan saldırıya uğradığını göstermektedir. İslam dünyası bu nedenle

içine kapanmış, savunmaya çekilmiş, hoşgörüsüz olmuştur. İslam dünyası için modernlik bu durumda öteki olmaktadır. Kendi kimliği ile modernlik arasında sıkışıp kalan İslam dünyası bu duruma çözüm bulamamakta, bir türlü ileri hamleler yapamamaktadır.

 

Kaynakça:

Amin Maalouf; Arapların Gözüyle Haçlı Seferleri, Telos Yayıncılık, İstanbul, 1988

Brenda Ralph Lewis; Die Kreuzzüge, DJW, Hamburg, 1976

Claude Cahen; Osmanlılardan önce Anadolu’da Türkler, E  Yayınları,İstanbul, 1984 Erdoğan Merçil; Müslüman Türk Devletleri Tarihi,Türk Tarih Kurumu, Ankara, 1991

Peter Milger; Die Kreuzzüge, Krieg im Namen Gottes, Bertelsmann, München, 1988

Yılmaz Öztuna; Büyük Türkiye Tarihi, Ötüken, İstanbul, 1977 

 

 Şubat / 2010

 

www.zekionsoz.com